مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

واکاوی فهم معرفت دینی در پرتو «حس مکان» در بقاع متبرکه (مورد مطالعه: سفر دانشجویان علوم پزشکی اصفهان به عتبات؛ طرح حامیم 1402)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدرس دانشگاه
چکیده
معرفت دینی معمولاً به‌عنوان بخشی از هویت فردی یا جمعیتی، تجربه معمول زندگی و رابطه با مفاهیم و اماکن مذهبی و مقدس تعریف می‌شود. این فهم و شناخت ممکن است از طریق فرایندهای تأملی و روحانی، آموزش‌های دینی و تاریخی و تجربیات زندگی کسب شود. درنتیجه، معرفت دینی می‌تواند به‌عنوان یک محور اساسی برای فهم و تعیین هویت فردی و اجتماعی و ارتباط با مفاهیم دینی و معنوی، تأثیرگذار باشد. یکی از جوانبی که در مطالعه و فهم معرفت دینی می‌تواند تأثیرگذار باشد، مفهوم «حس مکان» است. حس مکان به‌عنوان یک ویژگی عمیق درونی انسان، ارتباط او با مکان‌ها و فضاها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نظر به اهمیت این مسئله، در این مقاله با روش کیفی تحلیل مضمون و مصاحبه با دانشجویان در سفر زیارتی به عتبات و آموزش معارف دینی در این اماکن، به واکاوی فهم معرفت دینی در پرتو «حس مکان» پرداخته شد. چنین به دست آمد که بررسی تجربیات افراد و ارتباط آن‌ها با محیط‌های مقدس، نشان می‌دهد که مفهوم حس مکان در فرایند فهم و تجربه دینی نقش‌آفرینی کرده و ارتباط آن با معرفت دینی را نشان می‌دهد. تجزیه‌وتحلیل داده‌های متنی، فیلم، عکس و همچنین مشاهده مشارکتی، مضامین فراگیری چون «تعلیق یافتگی‌ها»، «همسویی فضا و داده»، «بازخوانی و هم‌جواری»، «سوژه بودگی‌ها»، «حس وجودِ متصل» حاکی از تجربیات زائران دانشجوست که در پرتو حس مکان در ارتقای فهم معرفت دینی آن‌ها اثرگذار بوده است.
کلیدواژه‌ها