مناره‌ها به لحاظ کارکرد و ساختار به عنوان یکی از شاخص‌ترین فرم‌های معماری در گستره تمدن اسلامی مطرح هستند، فلسفه وجودی این بناهای خاص در دوران اسلامی‌، در راستای پیروزی اسلام در سرزمین‌های مفتوحه و مکانی برای دعوت مسلمانان برای اقامه نماز شکل گرفته است و کم‌کم به نمادی از اقتدار حکومتی در توسعه الگوهای معماری و توسعه شهری تبدیل گردیدند. تا آن‌جا که مناره‌های مرتفع در هویت شهر‌های اسلامی ‌با فرم‌های شاخص ساختاری و تزیینی خود، به نمادی از قدرت سیاسی، قدرت مذهبی و قدرت اجتماعی حکومت‌ها در گسترش اسلام و شاخص تمدن اسلامی تبدیل شده‌اند، علاوه بر اهمیت سیاسی، هنری نگرش دینی به این ساختار معماری نیز مورد توجه بوده است. در قرآن، روایات و احادیث با تعابیر مختلفی اعم از هدایت، مشعل فروزان، مناره و میل راهنما، جایگاه اذان از آن یاد شده است. نوشتار حاضر،‌ پژوهشی بنیادی- ‌نظری با رویکردی دینی، تاریخی به شیوه توصیفی- تحلیلی و مستند به منابع مکتوب است و هدف آن شناخت جایگاه مفهومی واژه مناره از منظر قرآن، و روایات مذهبی است، در راستای هدف فوق مفهوم واژه مناره و بن‌مایه آن نور از دیدگاه قرآن و منابع خاص مذهبی با در نظر گرفتن تعابیر آن از لحاظ معنا مورد بازخوانش قرار می‌گردد و در راستای مفهوم آن مناره‌های شاخص در قرون اولیه اسلامی مورد نگرش قرار می‌گیرند.