یکی از نمودهای جامعه شناختی تعاملات اسلام و مسیحیت، نمود عینی آن در معماری‌های اماکن مذهبی و تأثیرگذاری آن بر فضای شهری است. هر چند تجمیع این مفاهیم به نظر اتفاقی دور از ذهن است ولی در عصر صفوی و با سیاست کوچاندن ارامنه به اصفهان در دوران شاه عباس، این امر تجلی یافت و فضای جامعه آن دوران، تلاقی فرهنگی مسلمانان و مسیحیان در اصفهان است.

موضوع اصلی این مقاله، بازتاب این تعاملات اجتماعی در معماری اماکن مذهبی، بخصوص مسجد جامع عباسی و کلیسای وانک از دید سیاحان اروپایی است. پیتر دلاواله، تاورنیه و ژان شاردن، سه سیاحی هستند که تقریبا مقارن ساخت و شکوه اجتماعی این ابنیه‌ها در دوران حکومت صفوی از اصفهان دیدن کردند و با توجه به این که ایشان از دیگر شهرهای مسیحی و مسلمان نشین نیز بازدید کرده‌اند، اطلاعات مفیدی در رابطه با موضوع این مقاله به دست می‌دهند.

از نتایج این مقاله که با روش مطالعه کتابخانه‌ای و توصیفی تطبیقی به دست آمد این است که معماری این اماکن در بسیاری از موارد شبیه است و از همدیگر وام گرفته است و با توجه به اسناد و مدارک، معماران مسیحی و مسلمان در ساخت هر دو بنا مشارکت داشته اند و از لحاظ اجتماعی نیز این اماکن برای پیروان هر دو دین بسیار مقدس بوده است و باعث تبادل فرهنگی شده است.