مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

بررسی تحلیلی نقش مساجد و اماکن متبرکه در هویت بخشی محلات شهری (مطالعه موردی محلات سیچان و پاچنار)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری تاریخ انقلاب دانشگاه همدان، مدرس دانشگاه فرهنگیان
چکیده
فضاهای مذهبی شهرهای ایران همواره فراتر از کارکرد عبادی، نقش‌های اجتماعی، فرهنگی و هویتی ایفا کرده‌اند. شهر اصفهان به‌عنوان یکی از کهن‌ترین و مذهبی‌ترین شهرهای ایران، به‌دلیل ساختار محله‌ محور و تراکم فضاهای مذهبی، بستر مناسبی برای تعامل میان مذهب و هویت اجتماعی به شمار می‌آید. در بافت سنتی این شهر، مسجد و اماکن متبرکه نه ‌تنها محل عبادت و برگزاری آیین‌های دینی، بلکه مرکز تصمیم‌گیری‌های اجتماعی، فعالیت‌های خیریه و حفظ پیوندهای همسایگی بوده‌اند. این فضاها به ‌مرور به کانون‌های شکل‌دهنده‌ی هویت محله و حافظه‌ی جمعی تبدیل شده‌اند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش مساجد و اماکن متبرکه در هویت‌بخشی به محلات شهری اصفهان با تاکید بر محلات سیچان و و پاچنار انجام شده است.

روش تحقیق: روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد تاریخی بر اساس منابع کتبی، پژوهش های تاریخ شفاهی از اهالی این محلات می باشد.

یافته ها و نتایج: یافته‌ها نشان می‌دهد این فضاها، افزون بر کارکرد مذهبی، بستر تقویت اعتماد، ایجاد شبکه‌های اجتماعی و استمرار ارزش‌های فرهنگی‌اند. در نتیجه، تقویت نقش فضاهای مذهبی در سیاست‌گذاری شهری می‌تواند زمینه‌ساز احیای هویت محلی و پایداری فرهنگی در شهرهای ایران باشد
کلیدواژه‌ها