مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

تحلیل کیفی چالش‌های فرهنگی سیاست توسعه گورستان‌ها‌ در بقاع متبرکه محلی ایران (مورد مطالعه: شهر اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه اخلاق اجتماعی، پژوهشکده الهیات و خانواده،‌پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم
چکیده
آنچه در دهه‌های اخیر آشکار بوده، سیاست توسعه گورستان‌ها به ویژه در بقاع متبرکه بوده است. اگرچه، این سیاست در ایران مدافعان جدی دارد اما تردیدی نیست که توسعه گورستان‌ها، می‌تواند از جدی‌ترین دلایل برای تخریب بالقوه زیست شهری بوده و چالش‌های فرهنگی متعددی را به همراه داشته باشد. از این‌رو، هدف از پژوهش حاضر، پاسخ به این پرسش است که زائران و مجاوران دو امامزاده در شهر اصفهان چالش‌های فرهنگی مبتنی بر سیاست توسعه گورستان‌ در این دو بقعه متبرکه را چگونه تفسیر می‌کنند؟ رویکرد در این پژوهش کیفی و از روش تحلیل مضمون برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. روش نمونه‌گیری نیز هدفمند بوده و داده‌های تجربی در مصاحبه نیم‌ساختاریافته با 15 نفر گردآوری ‌شده است. مضامینی همچون «عدم توجه به الگوی فرهنگی»، «ایدئولوژی‌سازی زیارت جهت اقناع عمومی» و «ناهماهنگی سازمانی در کار فرهنگی» نشان داد در راستای اجرای این سیاست هیچ‌گونه «پیوست‌نگاری فرهنگی» صورت نگرفته و محلات هر دو امامزاده به دلیل «شیوع فرسودگی در زندگی فرهنگی»، «آسیب‌دیدن بن‌مایه‌های فرهنگی» و «تمرکز سازمانی بر ایده گور به مثابه سرمایه اقتصادی و نه فرهنگی» دچار «ناتزازی‌ در فرهنگ بومی» شده‌اند.
کلیدواژه‌ها