مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

مطالعات بقاع و اماکن متبرکه

نگرشی بر مفاهیم زیباشناسی کاشی‌کاری دوران ایلخانیان و تیموریان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته دانشگاه بوعلی سینا همدان
چکیده
هنر کاشی‌کاری با پشتوانه کهن در معماری ایران جایگاهی ویژه به خود اختصاص داده است.تکنیک-های زیبا و منحصر به فرد درساخت کاشی‌های رنگی و زرین‌فام دوران ایلخانیان به همراه کاشی‌های معرق دوران تیموریان به عنوان شاخص تزیینات درمعماری قرون میانه اسلامی مطرح هستند.عنصر تزیینی‌کاشی، با نقوش و طرح‌های شاخص جلوه‌گر مضامین فکری مغولان در لوای فرهنگ ایرانی--اسلامی است. فرضیه بنیادین این پژوهش بر اهمیت مفاهیم اسلامی و هنری‌ تاثیر گذار طراحی نقوش وعناصر تزیینی کاشی‌های موجود در بناهای این دوران است. تایید این فرضیه مبتنی بر درکی عمیق و بنیادین از هنر مقدس و هنر سنتی ایران است، زیرا هنر اسلامی،یکی از تجلیات هنر سنتی بوده و هنر-مقدس مرکز و قلب‌ هنرهای سنتی است که به هنرهای دینی و مذهبی امکان تجلّی‌ می‌بخشد. در این راستا مفاهیم و ارزش‌های ساختاری زیبایی‌شناسی نقوش و عناصر تزیینی در کاشی‌کاری دوران مغولان مورد بررسی قرار گرفته،‌ تامفاهیم هندسی وهنری به عنوان یکی ازتعیین‌‌کننده‌ترین بنیان‌های حکمی و نظری هنرومعماری در این بناها مشخص گردد. در راستای هدف مطالعاتی فوق؛ و با بیان رابطه‌ی ارزش‌های زیبایی‌شناختی تزیینات کاشی‌کاری با محتوی معنوی آن‌ها، این نتیجه حاصل می‌شود که نقوش و عناصر تزیینی، بکار رفته در آن‌ها جلوه‌ای از تجسم جمال الهی و مفاهیم عالم معنا می‌باشد و نمایش انتزاعی، هنری و هندسی آن،مثالی از جلوه عالم قدس و معنا دارد.
کلیدواژه‌ها